شاه بی اراده و بازیچه دست انگلیس

Who put shah Pahlavi in power?
British intelligence and the UK government's solicitations to the US were instrumental in initiating and plaing the coup. Following the coup, a government under General Fazlollah Zahedi was formed which allowed Mohammad Reza Pahlavi, the shah of Iran (Persian for 'king'), to rule more firmly as monarch.
When Britain and the Soviet Union invaded and occupied Iran in August 1941 during the Second World War, in violation of Iran’s policy of neutrality, their principal purpose was to use Iran as a bridge to supply a Russia hard-pressed by Hitler’s army with vital military and other supplies. Believing Reza Shah would not cooperate with the Allies to the degree they required, Britain and Russia engineered the shah’s abdication, and the British took him into exile, first to the island of Mauritius, then to Johaesburg where he passed the last two years of his life. This lecture will describe the evolution of the decision to force Reza Shah to surrender his throne and the shah’s final, troubled journey through Iran and into exile.

Shaul Bakhash is the Clarence Robinson Professor of History Emeritus at George Mason University and a specialist in the history of modern Iran. He is the author of Reign of the Ayatollahs: Iran and the Islamic Revolution (Basic Books, 1986), Iran: Monarchy, Bureaucracy and Reform under the Qajars, 1858-1896 (Ithaca, 1978), and most recently The Fall of Reza Shah: The Abdication, Exile and Death of Modern Iran's Founder (I.B. Tauris, 2021). His many articles on Iranian and Middle East history have appeared in numerous books and journals. He has also written for the New York Review of Books, Foreign Policy, Middle East Journal, Democracy and other publications. His Op-ed essays have appeared in the New York Times, the Washington Post and other newspapers. Previous to his academic career, he worked for many years as a journalist in Iran as a reporter, commentator, and editor for Kayhan newspapers and reported from Iran for the Economist, the (London) Times, and the Financial Times. He was educated at Harvard and Oxford Universities and has been awarded fellowships by the Institute for Advanced Study at Princeton, The Guggenheim Foundation and the Woodrow Wilson International Center for Scholars.

چه کسی محمد رضاشاه پهلوی را به قدرت رساند؟
تلاش‌های داده‌ها بریتانیا و دولت بریتانیا برای جلب همکاری ایالات متحده، نقشی اساسی در آغاز و برنامه‌ریزی این کودتا ایفا کرد. پس از کودتا، دولتی به ریاست سپهبد فضل‌الله زاهدی تشکیل شد که به محمدرضا پهلوی، شاه ایران، توانایی داد تا با اقتدار بیشتری به عنوان پادشاه حکومت کند.

هنگامی که بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی در اوت ۱۹۴۱ و در جریان جنگ جهانی دوم، با نقض سیاست بی‌طرفی ایران، به این کشور حمله و آن را اشغال کردند، هدف اصلی‌شان استفاده از ایران به عنوان پلی برای رساندن تدارکات حیاتی نظامی و غیرنظامی به روسیه بود؛ کشوری که به شدت تحت فشار ارتش هیتلر قرار داشت.
*بریتانیا و روسیه با این باور که رضاشاه آن‌گونه که آن‌ها انتظار داشتند با متفقین همکاری نخواهد کرد، زمینه کناره‌گیری او از سلطنت را فراهم آوردند؛* سپس بریتانیایی‌ها او را به تبعید فرستادند:
( سلطنت طلب هایی امثال شهرام همایون که تمام قد از خاندان پهلوی دفاع می کنند و این محور را رد م کنند که رضاخان را انگلیسی ها روی کار آوردند و تبعید رضاشاه را دلیلی بر حقانیت او و مخالفتش لا انگلیس می دانند.! در حالیکه کنار گذاشتن او بخاطر همکاری نکردن با متفقین بود!
ابتدا به جزیره موریس و سپس به ژوهانسبورگ، جایی که او دو سال خاتمهی عمر خود را در آن گذراند.
این سخنرانی به شرح روند تصمیم‌گیری برای وادار کردن رضاشاه به کناره‌گیری از تخت سلطنت و علاوه بر این سفر نهایی و پرمشقت او در ایران و مسیر تبعید خواهد پرداخت.

شائول بخاش، استاد ممتاز تاریخ (کرسی کلارنس رابینسون) در دانشگاه جورج میسون و متخصص تاریخ ایران معاصر است.
او نویسنده کتاب‌های «حکومت آیت‌الله‌ها: ایران و انقلاب اسلامی» (انتشارات بیسیک بوکس، ۱۹۸۶)، «ایران: سلطنت، دیوان‌سالاری و اصلاحات در دوره قاجار، ۱۸۵۸-۱۸۹۶» (انتشارات ایتاکا، ۱۹۷۸) و نوینترین اثرش، «سقوط رضاشاه:
کناره‌گیری، تبعید و مرگ بنیان‌گذار ایران مدرن» (انتشارات آی. بی. توریس، ۲۰۲۱) است.
مقالات متعدد او درباره تاریخ ایران و خاورمیانه در کتاب‌ها و نشریات گوناگونی در دسترس قرار گرفته است. او از سوی دیگر برای نشریاتی همچون «نیویورک ری ویو آو بوکس»، «فارین پالیسی»، «میدل ایست ژورنال»، «دموکراسی» و دیگر رسانه‌ها مطلب نوشته است. یادداشت‌های تحلیلی او در روزنامه‌هایی مانند «نیویورک تایمز»، «واشنگتن پست» و دیگر نشریات به چاپ رسیده است. او پیش از آغاز فعالیت دانشگاهی، سال‌ها به عنوان روزنامه‌نگار در ایران کار کرد و در مقام خبرنگار، مفسر و دبیر در روزنامه‌های «کیهان» فعالیت داشت؛ در ادامه به عنوان خبرنگار از ایران برای نشریات «اکونومیست»، «تایمز» (لندن) و «فایننشال تایمز» گزارش تهیه می‌کرد. او در دانشگاه‌های هاروارد و آکسفورد تحصیل کرده و موفق به دریافت بورسیه‌هایی از «مؤسسه مطالعات پیشرفته پرینستون»، «بنیاد گوگنهایم» و «مرکز بین‌المللی پژوهشگران وودرو ویلسون» شده است.